Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işten çıkarılan bir işçinin aynı gün içinde arabuluculuğa götürülerek imza alındığına dair önemli bir karar verdi. Bu kararla birlikte, işverenlerin sıkça başvurduğu “aynı gün arabuluculuk” uygulamasına hukuki bir sınırlama getirildi.
**Hızlı Arabuluculuk Uygulamasına Yargıtay’dan Engel**
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bu konuyla ilgili dikkat çeken ayrıntıları kaleme aldı. Uzun süren iş mahkemesi süreçlerini kısaltmak amacıyla kullanılan ihtiyari arabuluculuk sistemi, bazı işverenler tarafından farklı amaçlarla istismar edilebiliyor. Özellikle işten çıkarılan çalışanların aynı gün içinde arabulucuya götürülmesi ve belge imzalatılması uygulaması, kamuoyunda “jet arabuluculuk” olarak anılmaya başlandı. Yargıtay, verdiği son kararda arabuluculuk sürecinin işçinin dava açmasını engelleyen bir araç olarak kullanılamayacağını vurguladı. Kararda, tarafların özgür iradeleriyle müzakere yapması gerektiğinin altı çizildi.
**Sağlık Sorunları Olan İşçiye Aynı Gün İmza Attırıldı**
Olay, bir fabrikada 6 yıldan fazla süredir çalışan bir işçinin iş sözleşmesinin sağlık sorunları nedeniyle feshedilmesiyle ilgili. İşçinin ağır anksiyete ve depresyon tedavisi gördüğü, bu süreçte güçlü ilaçlar kullandığı iddia ediliyor. İşten çıkarıldığı gün, işveren tarafından doğrudan arabulucuya götürülüp bazı belgelerin imzalatıldığı belirtildi. İşçiye tüm haklarının ödeneceği söylenmesine rağmen, 6 yıl boyunca çalışmasının karşılığında yalnızca 156 bin 58 lira ödeme yapıldığı ifade edildi. Aynı iş yerinde daha az kıdeme sahip bir diğer işçiye daha yüksek bir ödeme yapılması ise dikkat çekti.
**Mahkeme: “İşçinin İradesi Zayıflatıldı”**
İş Mahkemesi, işçinin işten çıkarıldığı gün arabuluculuk sürecine dahil edilmesini önemli bir faktör olarak değerlendirdi. Mahkeme, işçiye düşünmesi ve değerlendirme yapması için yeterli zaman tanınmadığını, arabuluculuk sürecinin işçinin talebiyle başlamadığına dair bir delil bulunmadığını ve işçiye ikale sözleşmesi için gerekli olan “makul yarar” sağlanmadığını belirtti. Yapılan ödemenin işçinin kıdemine ve haklarına göre düşük olduğu tespit edildi. Tüm bu gerekçelerle mahkeme, imzalatılan arabuluculuk tutanaklarının geçersiz olduğuna hükmetti.
**İstinaf Mahkemesi de Benzer Karar Aldı**
Dosya daha sonra Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. İstinaf incelemesinde, işçinin sağlık durumu ile ilgili hastane raporları ve tanık ifadeleri dikkate alındı. Mahkeme, işçinin ilaçların etkisi altında olduğunu ve gerçek bir müzakere ortamının oluşmadığını değerlendirdi. Ayrıca, işverenin işçinin zor durumundan faydalandığı sonucuna vardı. İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını onayladı.
**Yargıtay Son Kararı Verdi**
İşverenin temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne ulaştı. Yüksek mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi kararını usul ve yasaya uygun bularak onadı. Böylece, işten çıkarıldığı gün arabuluculuğa götürülerek imza alınan işçilerle ilgili önemli bir emsal karar verilmiş oldu.
