Pakistan, İran’a üçüncü ülkelerden gelecek malların kendi toprakları üzerinden transit geçişine onay verdi. Pakistan Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, bu düzenleme kapsamında İran’a yönelik taşımacılığın gerçekleştirilmesi için altı yeni güzergahın belirlendiği duyuruldu. Bu adım, İslamabad yönetiminin 7 milyar dolarlık Uluslararası Para Fonu (IMF) programı çerçevesinde ekonomiyi istikrara kavuşturma çabalarının yanı sıra bölgesel ticareti teşvik etme hedefinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
YENİ TRANSİT GÜZERGAHLARI
Bu yeni düzenleme ile Pakistan, İran’a yönelik transit taşımacılık için şu hatları devreye almıştır:
– Gwadar-Gabd
– Karaçi/Port Qasim-Lyari-Ormara-Pasni-Gabd
– Karaçi/Port Qasim-Huzdar-Dalbandin-Taftan
– Gwadar-Turbat-Hoshab-Panjgur-Nagg-Besima-Huzdar-Kuetta/Lakpass-Dalbandin-Nokundi-Taftan
– Gwadar-Lyari-Huzdar-Kuetta/Lakpass-Dalbandin-Nokundi-Taftan
– Karaçi/Port Qasim-Gwadar-Gabd
Bakanlık açıklamasında, bu düzenlemenin üçüncü ülkelere ait malların Pakistan üzerinden İran’a taşınmasını kapsadığı ifade edildi. Taşımacılığın, Pakistan Gümrük Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirileceği de belirtildi. Ancak, İran’ın bu düzenleme kapsamında üçüncü ülkelere ihracat yapabilme olanağı hakkında herhangi bir bilgi verilmedi.
BÖLGESEL BAĞLANTILAR GÜÇLENİYOR
Pakistan’ın bu adımı, daha önce İran üzerinden yeni bir transit koridoru açmasının ardından geldi. Pakistan Transit Ticaret Genel Müdürlüğü (DGTT), Karaçi’den Özbekistan’a dondurulmuş sığır eti taşıyan ilk sevkiyatın bu yeni koridor aracılığıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Söz konusu sevkiyat, Gabd-Rimdan sınır kapısından geçerek yeni bir ticaret hattının oluşmasına katkıda bulundu. DGTT, bu koridorun İran ve Orta Asya ülkelerinin Karaçi ve Gwadar limanlarına erişimini kolaylaştıracağını ifade etti. Pakistan, Orta Asya’ya yapılan ihracat için geleneksel karayolu olan Afganistan güzergahında yaşanan sorunlar ve artan İslamabad-Kabil gerilimi nedeniyle İran’ı alternatif bir ticaret koridoru olarak ön plana çıkarmaktadır. DGTT yetkilileri, ticaret hacminin artması ve bölgesel bağlantıların güçlenmesinin hem Pakistan hem de diğer bölge ülkeleri için ekonomik fayda sağlayacağına dikkat çekiyor.
STRATEJİK BİR HAMLE
Pakistan’ın İran’a yönelik transit koridor açması, bölgedeki ticaret dinamiklerini köklü bir şekilde değiştirebilecek önemli bir stratejik adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle Afganistan güzergahındaki belirsizlikler ve güvenlik riskleri göz önüne alındığında, İran üzerinden yapılan bu yeni taşıma hatları, Orta Asya ile deniz bağlantısı arasında daha güvenilir bir alternatif sunmaktadır. Aynı zamanda, bu gelişmeler dolaylı olarak Çin’in bağlantılarını da güçlendirebilir. Gwadar ve Karaçi limanları, Kuşak ve Yol Girişimi çerçevesinde kritik öneme sahip olup, İran’ın bu güzergahlara dâhil edilmesi, Çin’in Batı’ya uzanan ticaret ağını çeşitlendirmesine yardımcı olabilir. İran açısından bu düzenleme, yaptırımların etkisiyle daralan ticaret alanını genişletme fırsatı sunmakta; Pakistan üzerinden üçüncü ülke mallarına erişim, İran’ı bölgesel bir transit merkezi haline dönüştürebilir ve ekonomik hareketliliği artırarak Tahran’ın izolasyonunu kısmen aşmasına katkıda bulunabilir.
