Son dakika haberleri arasında yer alan bilgilere göre, ABD basını İran’ın yeni bir barış önerisi sunduğunu duyurdu. Tahran ile Washington arasındaki Hürmüz Boğazı ve nükleer program konularındaki diplomatik görüşmeler, çıkmaza girmiş durumda. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’dan gelen son teklifin yetersiz olduğunu belirterek danışmanlarına bu konudaki memnuniyetsizliğini iletti.
İRAN’DAN GELEN TEKLİFİN DETAYLARI
The New York Times’a göre, İran’ın önerisi, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını şart koşuyor; ancak nükleer faaliyetler konusunda net cevaplar vermiyor. Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen bir toplantıda, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için nükleer dosyanın göz ardı edilmesine kesinlikle karşı olduğunu belirtti. Başkan, nükleer silaha sahip bir İran’ı kabul etmelerinin mümkün olmadığını bir kez daha vurguladı. Bir ABD’li yetkili ise bu teklifin Trump için siyasi bir kazanım olarak değerlendirilmeyeceğini dile getirdi.
ÜÇ AŞAMALI YOL HARİTASI
Wall Street Journal’ın haberine göre, Tahran yönetimi müzakereler için üç aşamalı bir plan sundu. Bu planın ilk aşamasında, Hürmüz Boğazı’ndaki saldırıların durdurulması karşılığında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri faaliyetlerini sonlandırması ve limanlara uygulanan ablukanın kaldırılması talep ediliyor. İkinci aşamada ise aracı aktörlerin devreye girerek boğazın statüsü ve yönetimi konusunda bir uzlaşı sağlaması öngörülüyor. Üçüncü aşamada ise İran, boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürürken nükleer program ve bölgedeki müttefik gruplara sağlanan finansman konularının müzakereye açılmasını öneriyor. Ancak, Washington yönetimi nükleer konusunun ertelenmesini kabul edilebilir bulmuyor.
KIRMIZI ÇİZGİLER VE EKONOMİK DAYANIKLILIK
Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, ABD’nin temel önceliklerinden taviz vermeyeceğini ifade etti. Wales, “ABD basın üzerinden müzakere yürütmez. Kırmızı çizgilerimiz en başından beri net” dedi. Yönetim içinde ise ekonomik dayanıklılık tartışmaları gündemde. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının yarattığı maliyetin hem ABD hem de İran açısından ciddi sonuçları olduğu belirtiliyor. Bu durum, tarafların kritik bir stratejik karar aşamasına geldiğini gösteriyor.
GÖRÜŞMELER ASKIYA ALINDI
Trump’ın, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi tarafından Pakistan’a sunulan rapor sonrasında teklifi değerlendirdiği ancak olumlu bir yaklaşım sergilemediği söyleniyor. ABD Başkanı’nın yakın zamanda başka bir öneriyi de reddettiği biliniyor. Tahran’ın hafta sonu İslamabad’daki görüşmelere katılmaması, süreci daha karmaşık hale getirdi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’daki iç siyasi çatışmalara dikkat çekerek, yönetim içindeki “sertlik yanlıları” ve “ılımlılar” arasındaki çekişmenin karar alma süreçlerini zorlaştırdığını savundu.
NÜKLEER MÜZAKERELERDE İLERLEME YOK
Nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması, Washington’un temel hedeflerinden birine henüz ulaşamadığını gösteriyor. Buna rağmen İran, abluka koşullarına rağmen Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrolünü sürdürüyor ve gemi geçişlerinden gelir elde etmeye devam ediyor. ABD’nin uluslararası sularda seyrüsefer serbestisini savunduğu bilinse de, mevcut politikaların müttefikler nezdinde soru işaretleri yarattığı ifade ediliyor. Uzmanlar, ablukanın İran’ın enerji altyapısına uzun vadede zarar vereceği veya bu baskının Devrim Muhafızları’nın etkisini artırarak Tahran’ın sert bir çizgiye yönelmesine neden olabileceği yönünde iki farklı görüşün var olduğunu belirtiyor.
YENİ TEKLİF BEKLENİYOR
Görüşmelerin çıkmaza girmesi üzerine ABD basınında, İran’ın yeni bir barış önerisi sunmasının beklendiği bilgisi yer alıyor.
